1
  • image
  • image
  • image
  • image
10:11 ICT Chủ nhật, 29/03/2020

Câu đố - Một di sản văn hóa dân gian độc đáo của làng Lệ Sơn (Phần 1/4)

Đăng lúc: Thứ sáu - 06/12/2013 05:40 - Người đăng bài viết: bientap02
Làng Lệ Sơn ngày xưa có nhiều sinh hoạt cộng đồng như: Lợp nhà tập thể, đi nơm cá tập thể, đi săn tập thể, bửa cau tập thể…Chính những sinh hoạt tập thể đó đã nãy sinh một nền văn nghệ dân gian rất phong phú, độc đáo. Đó là những câu hò đối đáp giàu chất nhân văn và trí thông minh của dân làng. Trang báo trân trọng giới thiệu bài viết của tác giả Lê Ngọc Mân, do chủ biên địa chí Làng Lệ Sơn Lê Ngọc Đại chỉnh lý.
Trong văn học dân gian, không đâu nhiều trí tưởng tượng như câu đố, bởi trong câu đố có tính trí tuệ, mẹo mực, cân não và pha chất hài hước của cả người đố và người giải câu đố. Câu đố dân gian xuất hiện trong lao động và góp phần làm đẹp ngôn ngữ, đời sống văn hóa tinh thần. Lệ Sơn với cảnh vật thiên nhiên hữu tình, sức lao động sáng tạo cần cù của nhiều thế hệ đã để lại nhiều câu đố, đọng lại trong trí nhớ của nhân dân lao động không thành văn.

Đối với câu đố dân gian Lệ Sơn, cách xây dựng hình ảnh rất tương đồng, trí tưởng tượng rất phong phú, diễn đạt theo nhiều thể cách thơ, tục ngữ, nhiều vần điệu, vận dùng linh hoạt nhiều thể thức là đặc điểm của câu đố, bật nổi lên là trí thông minh, sáng tạo, hài hước của người dân một làng quê văn hiến.

 
1. Một bình một tấc
Một tay lại què
Ai nói chẳng nghe
Khom lưng mà kéo
Dù khôn dù khéo
Khi có mới xinh
Ngẫm lại sự tình
Đái nằm trên trốôc (đầu)
(Cái ống mực)


2. Sinh ra cái kiếp cơ hàn
Đồng chua nước mặn đẻ đàn con trai
Bể cực có khi thái lai
Phong ba bão táp các trai ứng hành
(Cặc bần)


3. Kim, mộc, thủy, hoả, thổ
Một chỗ chín mười hang
Gốc bên bắc thổi sang
 Bóng sinh đều đứng dậy
(Thổi sáo)


4. Nhất gia nhất trụ
Nhất quốc hữu sư
Ngày thì đồng cư
Đêm thì đồng thực
Ngày bay ngang dọc
Đêm thổi quyển hầm
Hà hải sơn lâm
Quy mô nhất thống
(Bọng ong)


5. Hình thì một tấc
Đuôi dài thước năm
Khi đi thì nằm
Đứng thì dựng đứng
(Cái kim, sợi chỉ)


6. Cây đùng đình lá cũng đùng đình
Một bầy rặt rặt đóng đinh cửa nhà
(Cây cau)


7. Một tấm mành mành
Một con ranh thị tộc
Một con mộc thuỷ tinh
Một người đứng rình
Con mắt lấp ló
Kéo lên thì có, bỏ xuống thì không
(Kéo rớ)


8. Sừng sửng mà đứng giữa trời
Trương vi, trương vảy nuốt người thế gian
(Cái nhà)


9. Có con mà chẳng có cha
Bòi đội đầu bà, ngẩn cổ lên trên
(Cột nhà con)
 
10. Trên nhúc nhích, dưới thích lắm
Trên thích lắm, dưới đau lắm
(Câu cá)
 
11. Mười tay tập trận
Bò xuống bò lên
Xích lên tý, xích xuống tý
Sướng ơi là sướng
(Gải lưng)
 
12. Da cóc mà bọc hộp vàng
Mở ra thơm phức, cả làng muốn ăn
(Mít chín)
 
13. Lưng eo thắp đáy bà lao
Đâm vô tận khấc đàn bà mới ưng
(Đôi trằm)
 
14. Eo lưng thắt đáy bà hoa
Phải một trận gió bạt ra mất hồn
(Đèn Hoa Kỳ)

15. Eo lưng thắt đáy bồng bồng
Đem ra mà dận giữa sông giang hồ
(Môi má)
 
16. Mạ đi trước đánh bồng đánh bạc
Con đi sau vừa hát vừa kêu
(mạ gà con)

 
17.  Thông mà thông dốt
Dốt mà dốt đặc
Đặc mà đặc tổng phổng
Tổng phổng mà tổng phổng vuông
Vuông mà vuông tròn
Tròn mà tròn chẹp bẹp
(Chữ tiền đồng)

Còn tiếp ...

 
Tác giả bài viết: Sưu tầm và biên soạn: Lê Ngọc Mân - Chỉnh lý và giới thiệu: Lê Trọng Đại
Từ khóa:

Lê Ngọc Mân

Đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     



 
  • Thêm một tư liệu Hán nôm về địa danh Lệ Sơn  -   Gửi bởi: Lê Trọng Đại
    Cháu xem lại thông tin đoạn nói về chiến tranh Trịnh - Nguyễn 1774 - 1776 là chưa chính xác dễ gây nhầm lẫn với thông tin Chiến tranh Trịnh - Nguyễn (1627 - 1672) ở thế kỷ XVII. Thời gian được nói đến trong bài viết là sau khi tướng họ Trịnh - Hoàng Ngũ Phúcvượt sông...
  • Bài thơ cuối cùng của nhà giáo Lê Ngọc Mân  -   Gửi bởi: Lê Quang Đạt, số phone: 0913963799
    Hồi trước đi học chung cấp 3 ở huyện Quảng Trạch cùng bạn Hạnh, bạn Hào ở Ba Đồn. Hay xuống thăm thầy Mân chuyện trò ngâm thơ
  • Chặt củi lèn, một kỷ niệm khó quên  -   Gửi bởi: Lê Quang Đạt
    Nhớ lại hồi xưa đi chăn bò cùng các bạn ở Hung Tắt, Hung Cày. Nay đâu còn cảnh đó nữa?
  • Một gia đình cần sự giúp đỡ  -   Gửi bởi: Nguyen Van Thanh
    Rất buồn vì Thay mặt Hội đồng hương Văn hoá tại Nha Trang trích gửi tiền ủng hộ mà không có danh sách...Việc đã qua...Thôi nhé!
  • Gửi con gái Mẹ  -   Gửi bởi: Hung Lan
    Mệ Phương còn khỏe không chi Hồng ?
    Bài thơ hay đáo để, đọc mà nước mắt chảy dài.
  • Lê Đình Khôi; Quê hương là nơi con nước "chở che con đi..."  -   Gửi bởi: Lê Trọng Đại
    Bài viết rất là một lời tri ân với cụ Lê Đình Khôi người đã có những hành động đẹp đóng góp cho cộng đồng cư dân Lệ Sơn ở Hà nội và quê hương và cũng phần nào nói lên được cái tâm của một người con Lệ Sơn đáng kính đối với quê hương. Cảm ơn chú Vệ và Ban biên tập báo...
  • Thông báo về việc mời tham gia Ban điều hành, Ban quản trị trang tin  -   Gửi bởi: Luong Van Duc
    Gửi bài viết web làng Lệ Sơn
    Kính thưa ban biên tập website làng Lệ Sơn,

    Tôi xin tự giới thiệu là con cháu Làng Lệ Sơn.

    Vừa qua, đọc báo Dân Trí, được biết thông tin về anh Cao Quang Cảnh, người con làng Lệ Sơn, hiện bị bệnh u não. Thấy rất...
  • Ma làng Lệ Sơn - Câu chuyện: Tiếng gọi nơi không người  -   Gửi bởi: ha hoa
    Bài viết làm tôi nhớ lại thủa nhỏ cũng hay sợ ma
  • Chạp Họ - Một phong tục đẹp trong đời sống văn hóa ở làng Lệ Sơn  -   Gửi bởi: tran van
    tháng chạp đã vào, tháng chạp họ đã và đang diên ra. Là người con đất Lệ dù ở đâu cũng không thể quên tháng tụ họp để gắn nối tình cảm họ hàng của làng. Đây là một nét đẹp văn hóa đặc sắc mong rằng con cháu đời sau mãi mãi lưu truyền. Tiết trời se lạnh, phụ nữ chuẩn bị...

Thống kê

  • Đang truy cập: 10
  • Khách viếng thăm: 9
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 519
  • Tháng hiện tại: 51854
  • Tổng lượt truy cập: 5074115

Liên kết làng quê Quảng Bình

Lệ Sơn 2 - www.langleson.com
Làng Cao Lao - www.caolaoha.com
Làng La Hà - www.langlaha.com
Quảng Bình Trẻ - www.quangbinhtre.com
Nhịp Cầu - www.nhipcau.de

Báo Quảng Bình - www.baoquangbinh.vn
Hân hạnh chào đón các bạn đến với trang tin www.langleson.net
Bản quyền thuộc về Làng Lệ Sơn. Trang thông tin này là tài sản của toàn thể con em làng Lệ Sơn, huyện Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Bình
Trang thông tin điện tử Làng Lệ Sơn hoạt động theo quy định của luật pháp Vịệt Nam dưới sự điều hành chung của Hội đồng tư vấn chuyên môn và kỹ thuật.
Trụ sở: Đặt tại trung tâm lưu trữ truyền số liệu VDC1 - Hà Nội - Việt Nam
Trang thông tin là tài sản chung của toàn thể con em làng Lệ Sơn, xã Văn Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình
Email gửi bài viết
baiviet@langleson.net

Điện thoại thư ký Ban biên tập: 0912261174