1
  • image
  • image
  • image
  • image
10:10 EDT Thứ bảy, 21/10/2017

Danh nhân khoa bảng làng Lệ Sơn, niềm tự hào của đất nước - quê hương

Đăng lúc: Chủ nhật - 17/07/2016 19:22 - Người đăng bài viết: lehongve
Tuy không phải là mục đích cuối cùng, nhưng đi học đi thi, đỗ đạt để được lưu danh bảng vàng bia đá là một mốc son rất quan trọng của kẻ sĩ. Vì vậy, việc biểu dương, lưu danh đối với các nhà trí thức – nhân tài của đất nước luôn là trách nhiệm của muôn đời.

Trải qua 10 thế kỷ, dưới các triều đại phong kiến Việt Nam, khoa cử đã góp phần thể hiện chính sách tuyển chọn và sử dụng nhân tài. Sự hùng mạnh của một triều đại cũng tùy thuộc vào chính sách dùng người. Tính từ đời Lý Nhân Tông, khoa thi đầu tiên được tổ chức vào năm Ất Mão (1075) và đến khoa thi cuối cùng vào năm Kỷ Mùi (1919). Lịch sử khoa cử đã để lại cho chúng ta niềm tự hào về những lớp ông nghè, ông cống thuở xưa.

Trong môi trường lịch sử văn hóa của Việt Nam thời phong kiến, việc học hành, thi cử gắn liền với đường hướng tiến thủ của những người đã bước chân vào cửa Khổng sân Trình, chỉ có khoa danh là con đường chính đáng, tạo cơ hội cho người có tài năng, hoài bão vươn lên thực hiện lý tưởng của danh phận. Và đây cũng là lý do để các thế hệ không ngừng trau dồi kiến thức hoàn thiện chính mình trong xã hội đương đại.
Chính vì vậy mà Đại học sĩ Thân Nhân Trung cho rằng: " Đó chính là phép lớn để rèn dũa người đời và là điều rất may cho Nho học. Thần tuy vụng về nông cạn, đâu dám chối từ. Kính cẩn cúi rập đầu mà ghi rằng:Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh, nguyên khí suy thì thế nước yếu mà thấp hèn. Vì thế các bậc đế vương thánh minh không đời nào không coi việc giáo dục nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí quốc gia làm công việc cần thiết".



Ảnh có tính chất minh họa

 
Trong khi biên soạn cuốn Quảng Bình Đăng Khoa Lục, nhóm biên soạn chúng tôi thấy các vị quan khoa của làng Lệ Sơn đỗ đạt khá nhiều, nên kính cẩn thống kê lại theo nguyên tác mộc bản Duy Tân năm thứ ba để độc giả tự hào thêm về các bậc tiên sinh của quê hương mình.
Chúng tôi căn cứ vào nguồn tư liệu chính là mộc bản đời Duy Tân tam niên ghi chép Quảng Bình khoa lục để biên soạn danh sách người đỗ. Ngoài ra, chúng tôi còn căn cứ vào nguồn tư liệu khác như Trạng nguyên – Tiến sĩ – Hương cống Việt Nam để bổ sung những người còn thiếu ở thời trước mà Quảng Bình khoa lục không ghi. Thống kê được sắp xếp theo thứ tự ABC.
Thành kính.
Hậu sinh Lê Hồng Vệ


 
1. NGUYỄN THẾ AN
Nguyễn Thế An người xã Lệ Sơn Thượng, huyện Minh Chánh (nay là huyện Tuyên Hóa) thi Hương đậu Cử nhân khoa Quý Mão niên hiệu Thiệu Trị 3 (1843) đời Nguyễn Hiển Tổ do Hình bộ Tham tri Phạm Duy Trinh làm chủ khảo, Hàn lâm viện Trực học sĩ Đỗ Quang làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Tri phủ.

2. LÊ BÍNH
Lê Bính người xã Lệ Sơn, huyện Tuyên Chánh (nay là huyện Tuyên Hóa). Năm 25 tuổi thi Hương tại trường Bình Định đậu Cử nhân khoa Nhâm Tý niên hiệu Duy Tân 6 (1912) đời Nguyễn Duy Tân (Vĩnh San). Làm quan đến chức Đốc học.
Theo Trạng nguyên, Tiến sĩ, Hương cống Việt Nam

3. LƯƠNG DUY CHÍ
Lương Duy Chí người xã Lệ Sơn Thượng, huyện Minh Chánh (nay là huyện Tuyên Hóa), thi Hương đậu Cử nhân giải Á nguyên khoa Mậu Ngọ niên hiệu Tự Đức 11 (1858) đời Nguyễn Dực Tông do Tổng đốc Bình Phú Phạm Quý làm Chủ khảo, Tham biện các vụ Phạm Thanh làm Phó chủ khảo. Ông làm quan đến chức Tri phủ rồi về hưu.

4. LÊ HUY CÔN
Lê Huy Côn người xã Lệ Sơn Thượng, huyện Minh Chánh (nay là huyện Tuyên Hóa) thi Hương đậu Hương cống giải Á nguyên khoa Ất Dậu niên hiệu Minh Mệnh 6 (1825) đời Nguyễn Thánh Tổ do Công bộ Thượng thư Nguyễn Xuân Thục làm Đề điệu, Lễ bộ Tham tri Phan Huy Thực làm Giáp thí, Lại bộ Thiêm sự Đặng Văn Nguyên và Công bộ Thiêm sự Phạm Quang Nguyên làm Giám khảo. Ông làm quan đến chức Võ khố Giám lâm. Cha con đăng khoa (là cha của Huy Tuân).
Tác phẩm:
Có văn trong Lập Trai văn sách.

5. LÊ DUY DI
Lê Duy Di người xã Lệ Sơn Thượng, huyện Minh Chánh (nay là huyện Tuyên Hóa) thi Hương đậu Cử nhân khoa Đinh Dậu niên hiệu Minh Mệnh 18 (1837) đời Nguyễn Thánh Tổ do Lại bộ Tham tri Hà Quyền làm Chủ khảo, Lại bộ Biện lý Phan Thanh Giản làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Tuần phủ. Ông bình sinh đã dị cư, làm quan lập nhiều thành quả, gia phong thanh bạch.

6. LÊ TƯ DUỆ
Lê Tư Duệ người xã Lệ Sơn Thượng, huyện Minh Chánh (nay là huyện Tuyên Hóa) thi Hương đậu Cử nhân khoa Mậu Tý niên hiệu Minh Mệnh 9 (1828) đời Nguyễn Thánh Tổ do Công bộ Tham tri Lương Tiến Tường làm Chủ khảo, Lại bộ Thị lang Phan Bá Đạt làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Bố chánh.

7. LÊ HUỆ
Lê Huệ người xã Lệ Sơn Thượng, huyện Bình Chánh (nay là huyện Tuyên Hóa) thi Hương đậu Hương cống khoa Kỷ Mão niên hiệu Gia Long 18 (1919) đời Nguyễn Thế Tổ do Lại bộ Thượng thư Nguyễn Hữu Thận làm đề điệu, Cai Bạ Bình Định Vũ Xuân Cẩn làm Giám thí; Lễ bộ Thiêm sự Nguyễn Đăng Tuân làm Giám khảo. Làm quan đến chức Tri huyện huyện Thụy Anh. Sau vì việc đến xã Trà Hồi đốc thuế không may gặp bọn cướp bị chúng bao vây, do binh ít không chống cự nổi nên bị chúng bắt được, vì bất khuất nên bị giết, tặng phong là Đồng tri phủ. Sau khi mất được dân xã lập đền thờ và thường rất linh ứng.

8. NGUYỄN KHUÊ
Nguyễn Khuê (cải Nguyễn Chinh) người xã Lệ Sơn Thượng, huyện Minh Chánh (nay là huyện Tuyên Hóa) thi Hương đậu Cử nhân khoa Giáp Ngọ niên hiệu Minh Mệnh 15 (1834) đời Nguyễn Thánh Tổ do Lại bộ Thượng thư Nguyễn Kim Bảng làm Chủ khảo, Bố chính Bình Định Phạm Thế Lịch làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Tri phủ rồi nghỉ.

9. LƯƠNG NHỤY
Lương Nhụy (Nhị) người xã Lệ Sơn Thượng, huyện Minh Chánh (nay là huyện Tuyên Hóa), thi Hương đậu Cử nhân đạt giải Á nguyên khoa Nhâm Ngọ niên hiệu Tự Đức 35 (1882) đời Nguyễn Dực Tông do Tuần phủ Thuận Khánh Lê Liêm làm Chủ khảo, Lại quán Soán tu Nguyễn Đức Kỳ làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Đốc học của bản tỉnh rồi về quê.

10. NGUYỄN DUY TÂN
Nguyễn Duy Tân người xã Lệ Sơn Thượng, huyện Minh Chánh (nay là huyện Tuyên Hóa) thi Hương đậu Cử nhân Ân khoa Nhâm Dần niên hiệu Thiệu Trị 2 (1842) đời Nguyễn Hiến Tổ (Miên Tông) do Hộ bộ Tham tri Đào Trí Phú làm Chủ khảo, Lại quán Soán tu Tô Trân làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Phó quản đạo, bị bãi miễn rồi lại được phục làm Huấn đạo.

11. LÊ TẬP
Lê Tập người xã Lệ Sơn Thượng, huyện Minh Chánh (nay là huyện Tuyên Hóa) thi Hương đậu Cử nhân giải Nguyên khoa Mậu Tý niên hiệu Minh Mệnh 9 (1828) đời Nguyễn Thánh Tổ do Công bộ Tham tri Lương Tiến Tường làm Chủ khảo, Lại bộ Thị lang Phan Bá Đạt làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Án sát Quảng Nam.
 
12. LÊ HUY TUÂN
Lê Huy Tuân người xã Lệ Sơn Thượng, huyện Minh Chánh (nay là huyện Tuyên Hóa), thi Hương đậu Cử nhân khoa Đinh Mùi niên hiệu Thiệu Trị 7 (1847) đời Nguyễn Hiến Tổ (Miên Tông) do Lễ bộ Tham tri Đỗ Quang làm chủ khảo, Hộ bộ Thị lang Trương Hảo Hợp làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Án sát Thanh Hóa rồi bị giáng, điều làm việc khác. Cha con đăng khoa (là con của Huy Côn).
 
 

Tác giả bài viết: Lê Hồng Vệ
Từ khóa:

lê hồng vệ

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Avata
Lê Chung - Đăng lúc: 21/09/2017 05:20
Chào quý vị, Bà ngoại tôi là người làng Lệ Sơn. Tôi dự định về thăm làng cùng mấy người bạn. Quý vị có thể hướng dẫn cách đi từ sân bay Đồng Hới hay Tp Đồng Hới về làng Lệ Sơn được không? Trân trọng cảm ơn.
Avata
Những lời tâm huyết - Đăng lúc: 26/08/2014 10:29
Nội dung
Không thể nói hết câu từ và dày công sưu tầm của tác giả, đã cung cấp cho làng tài liệu vô cùng quý giá, phải nói công bằng, thế hệ đang sống dù có trình độ hay biết ít nhiều cũng không bao giờ biết được cha ông mình đã làm rạng danh, dòng tộc trong quá khứ. Buồn thăm thẳm quê hương nay nhiều người đỗ đạt, nhiều sự kiện, nhiều điều đáng quan tâm không bao giờ lên tiếng, sự ích kỷ, hèn hạ. "có hiểu biết". ngại va chạm đã làm cho quê hương ngày càng lu mờ, chính quê hương đã nuôi dưỡng, chính ông cha đã phù hộ cho mỗi người có được bước chân đi may mắn....Làng lệ sơn chỉ tự hào về quá khứ thôi Anh Lê Hồng Vệ ạ. Cảm ơn Anh , rất rất nhiều, hiểu về quê hương, góp sức cho quê hương, chúng tôi sức hèn tài mọn không đủ, nhưng tình cảm và lòng mến mộ vẫn luôn dành cho Anh vị trí trang trọng. Lệ sơn ơi có được mấy người?????

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     



 
  • Danh nhân khoa bảng làng Lệ Sơn, niềm tự hào của đất nước - quê hương  -   Gửi bởi: Lê Chung
    Chào quý vị, Bà ngoại tôi là người làng Lệ Sơn. Tôi dự định về thăm làng cùng mấy người bạn. Quý vị có thể hướng dẫn cách đi từ sân bay Đồng Hới hay Tp Đồng Hới về làng Lệ Sơn được không? Trân trọng cảm ơn.
  • Ký ức về Đình Làng Lệ Sơn  -   Gửi bởi: Nguyễn Xuân Phước
    Lương Duy Thắng hiện nay ở Đà Nẵng, chồng của Tuất ở lê lợi phải không? Đình làng sắp khánh thành rồi
  • Khu vườn Lệ Sơn, ngày hôm qua đâu rồi ?  -   Gửi bởi: Lê văn Toàn
    Vvừa rồi có dịp về quê thấy vậy buồn lắm chứ nhưng chẳng biết làm gì hơn. Đúng là khổ cho quê mình quá, rào nước mội bị đánh mất rồi, con cá con tôm, con dam nuôi con người lệ sơn lớn lên qua nhiều thế hệ nhưng giờ này ô nhiễm, cạn kiệt, con chắt chắt giờ có ai dám ăn...
  • Chùm thơ nhỏ của chị Trần Thị Thanh Liêm  -   Gửi bởi: Trần Thị Thanh Liêm
    Diễn đàn Thi hữu mời họa tác phẩm TỰ SỰ của tác giả Trần Thị Thanh Liêm
    TỰ SỰ
    Phấn bảng ngày đêm chẳng muốn rời
    Đem lòng mến trẻ trải ngàn nơi
    Khuyên bày bạn tốt ngời tâm đạo
    Dạy dỗ trò ngoan thắm nghĩa đời
    Rực rỡ gương nghề soi chẳng...
  • Chuyện kể về con chim ngói Sài Gòn  -   Gửi bởi: nguyen sy
    Câu chuyện nhỏ giản dị nhưng đầy lòng nhân ái.
  • Chiếc bình vôi  -   Gửi bởi: Khanh Trần
    Chiếc bình vôi và mệ ngoại là 2 di sản còn lại và trở thành cổ vậ có niên đại lớn nhất của gia đình cho đến thời điểm này.
    Câu cuối hay lắm!
    Chiếc bình vôi đã gắn chặt với mệ Danh cùng năm tháng. Mệ là biểu tượng đẹp nhất về tình yêu thương và lòng nhân ái...
  • Thông báo tin buồn  -   Gửi bởi: Trần Thị Thanh Thoả
    Vĩnh biệt anh, cầu mong anh an nghỉ. Xin thành thật chia buồn với gia đình
  • Lời chia buồn của Bà con nhân dân xã Hạ Trạch - Huyện Bố Trạch với gia đình anh Lê Minh Ngân  -   Gửi bởi: trần văn Hiệu binh phước
    Xin chia buồn cùng gia đình, thương nhớ cầu mong Dì siêu thoát
  • Hội Việt Kiều tại tỉnh Mukdahan về ủng hộ lũ lụt cho làng Lệ Sơn  -   Gửi bởi: Độc gỉa
    Cảm ơn hội việt kiều tại Thái Lan, cảm ơn báo làng, các anh đã kết nối để những tình cảm bà con xa quê thắt chặt được với nhau.
    Một cử chỉ tuy nhỏ, nhưng ấm áp !

Thống kê

  • Đang truy cập: 3
  • Hôm nay: 349
  • Tháng hiện tại: 21945
  • Tổng lượt truy cập: 3869618

Liên kết làng quê Quảng Bình

Lệ Sơn 2 - www.langleson.com
Làng Cao Lao - www.caolaoha.com
Làng La Hà - www.langlaha.com
Quảng Bình Trẻ - www.quangbinhtre.com
Nhịp Cầu - www.nhipcau.de

Báo Quảng Bình - www.baoquangbinh.vn
Hân hạnh chào đón các bạn đến với trang tin www.langleson.net
Bản quyền thuộc về Làng Lệ Sơn. Trang thông tin này là tài sản của toàn thể con em làng Lệ Sơn, huyện Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Bình
Trang thông tin điện tử Làng Lệ Sơn hoạt động theo quy định của luật pháp Vịệt Nam dưới sự điều hành chung của Hội đồng tư vấn chuyên môn và kỹ thuật.
Trụ sở: Đặt tại trung tâm lưu trữ truyền số liệu VDC1 - Hà Nội - Việt Nam
Trang thông tin là tài sản chung của toàn thể con em làng Lệ Sơn, xã Văn Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình
Email gửi bài viết
baiviet@langleson.net

Điện thoại thư ký Ban biên tập: 0912261174