1
  • image
  • image
  • image
  • image
12:22 EDT Thứ ba, 24/04/2018

Giếng Hồ, một thời xa vắng

Đăng lúc: Thứ bảy - 21/05/2016 19:00 - Người đăng bài viết: bientap02
Sau bữa cơm chiều, tôi tha thẩn một mình trên con đường vắng đi ra Đồng Rộôc. Những con đường của Xóm Bàu đã gắn bó một thời tuổi thơ tôi. Mỗi lần về thăm quê, tôi vẫn thích thú tản bộ trên những con đường nhỏ thân thương ấy.
Hoàng hôn buông xuống, bóng tối như ngưng đọng lại trên từng ngọn cây trong các khu vườn tươi tốt. Hàng cau đứng im phăng phắc, lùm tre thôi xào xạc, chim chóc mải miết theo nhau bay về lèn tìm chốn ngủ. Đường quê vắng vẻ hiện lên cảnh vật thanh bình yên tĩnh của một vùng thôn quê. Sau một ngày làm việc vất vả ngoài đồng, giờ ai đã về nhà nấy, quây quần sum họp bên mâm cơm, ấm áp cảnh gia đình. Cánh Đồng Rôộc lãng đãng màn sương trắng, giếng Hồ đứng đơn côi , buồn bã, không có lấy một bóng người. Bỗng nhiên bao kỷ niệm năm tháng chợt ùa về trong ký ức của tôi…
 

Ảnh Giếng Hồ xóm Rooc - Thuộc Bàu Sỏi

Cách đây gần 40 năm, giờ này giếng Hồ đông vui lắm. Dân cả xóm Bàu giờ đây đã tập trung chật kín xung quanh giếng. Người người đua nhau đi gánh nước, tắm rửa giặt giũ. Xung quanh giếng râm ran câu chuyện các bà các chị, tiếng la hét inh ỏi, nghịch ngợm của lũ trẻ con, tiếng gàu va chạm vào thành giếng, tiếng ọ ẹ của mấy con bò được uống nước mát…quanh giếng tràn ngập tiếng nói, tiếng cười, đông vui như hội. Lũ trẻ tắm truồng tồng ngồng, các chị các bà tranh thủ dội nước cho mát rồi để nguyên quần áo, gánh nước về nhà. Cả đồng Rộc có tới 4 cái giếng đều đông kín người, nhưng đông nhất vẫn là giếng Hồ. Giếng ông Lầu, ông mẹt Thinh, mệ Nọi số người tắm ít hơn, nhưng cũng rất vui, cả đồng Rộc râm ran tiếng nói cười, ồn ào náo nhiệt. Tối nào cũng vậy, dân xóm Bàu cứ sau giờ làm việc lại tập trung về các giếng, riêng giếng Hồ nước không bao giờ cạn. Thành giếng xây cao, xung quanh có láng xi măng, có một cái bể cạn nhỏ để giặt ,rất sạch sẽ,mạch nước dồi dào, nước giếng trong mát tắm khỏe cả người. Đó là một niềm vui lớn mà chúng tôi coi giếng Hồ như Thủ đô của xóm Bàu ngày xưa.
 

Ảnh Giếng Hồ xóm Rooc - Thuộc Bàu Sỏi

Hôì đó, cả xóm Bàu đều ăn nước giếng Hồ, chưa ai có giếng riêng. Gánh nước là công việc nặng nhọc, vất vả nhưng lại đặt lên vai của người phụ nữ. Từ bà cố bảy tám mươi đến các chị, các o, đến các em bé gái 14,15 tuổi. Không thấy đàn ông gánh nước bao giờ. Gánh nước vừa nặng vừa khó. Nếu đi không đúng nhịp, về đến nhà chẳng còn giọt nào, nhiều ông lóng ngóng còn làm vỡ cả trình, mà trình thì đắt lắm, lại khó mua, nên các ông được miễn. Chỉ có phụ nữ là làm tốt nhất công việc này. Con gái xóm Bàu ngay từ nhỏ đã được bà và mẹ tập cho cách gánh nước 13,14 tuổi đã tập gánh, lúc đầu gánh ít, về sau gánh nhiều dần lên, cho đến khi trở thành thiếu nữ gánh nước thành thạo, có bước đi uyển chuyển, duyên dáng phải mất 3,4 năm. Nhiều o đẹp lại gánh nước có duyên nên rất nổi tiếng xóm Bàu như o Nhượng, o Hân, o Thanh, o Trà, o Vỵ, o Lý…. . Gánh nước ngoài vẻ đẹp hình thể còn là tiêu chí siêng năng, thước đo phẩm hạnh của các o biết thương yêu giúp đỡ cha mẹ, o nào hay đi gánh nước cũng được bà con khen ngợi. Khi đã thành thiếu nữ các o cũng được bố mẹ sắm cho bộ đồ gánh nước đẹp hơn, 2 cái trình phải tròn đều,không được méo.
 

Ảnh Xóm anh Muôn (Bàu Sỏi)

Trình có màu da lươn óng mượt mua tận Lò Độôc hoặc Thọ Linh. Gióng thắt bằng mây Sụ Nghệ, đòn triêng làm bằng tre đực già, chặt tận trên lưng lèn đá Lệ sơn. Triêng, dóng được xông khói 3 năm rất bền, dẻo dai , chịu nước . Hồi đó nhà ai có cặp thùng làm bằng ống pháo sáng, được coi là nhà giàu rồi. Cả xóm may ra có một hai nhà có mà thôi. Chiều chiều trên con đường thôn trang rợp bong tre xanh,từng toán các thôn nữ áo nâu, quần phíp má đỏ hây hây, tóc dài chấm lưng thon, với chiếc nón che nghiêng, yểu điệu, duyên dáng gánh nước trên vai ,vừa trò chuyện vui vẻ rất nên thơ , gợi cảm :

Nước giếng Hồ vừa trong, vừa mát
Gái xóm Bàu vừa trắng vừa xinh
Tóc dài, da trắng lưng thon,
Ai vô đến đó thì không muốn về.

Những đêm trăng sáng, giếng Hồ là nơi hò hẹn của biết bao đôi lứa tình tự . Bao lớp thanh niên rủ nhau đối đáp những câu hò vang vọng khắp làng quê yên ả một thời. Cô bạn gái bé nhỏ của tôi, với búi tóc đuôi gà, gánh nước đi qua nhà tôi, làm trái tim tôi bồi hồi xao xuyến. Kỷ niệm êm đềm theo năm tháng mãi không bao giờ quên được.

 

Ảnh Xóm Thầy Tâm (Bàu Sỏi)

Mùa mưa rét gánh nước rất vất vả. Phải gánh 5,6 gánh mới đổ đầy chum vại cho bọ mạ. Chân các o phải bấm xuống đường trơn trượt đau nhói. Có mệ cố gánh nước cả đời, chân tòe ra như chân giao chỉ. Ở xóm Bàu mọi gia đình đều có ít nhất 3 đời gánh và ăn nước giếng Hồ. Mùa hè , nước giếng Hồ trở nên giá trị, đi làm về ,trời oi bức, múc một gáo nước trong chum trong vắt , ngửa cổ uống ừng ực mát, khỏe cả người.

Biết bao người con xóm Bàu đã lớn lên khỏe mạnh , tắm mát, ăn uống bằng nước giếng Hồ,nay đã là bác sỹ, kỷ sư, sỹ quan, thầy giáo…, biết ơn ông cha đã tìm ra mạch nước nguồn trong mát cho bao thế hệ con cháu. Trong khi nhiều nơi khác, cho đến tận ngày nay vẫn dùng nước ao hồ ô nhiễm , mất vệ sinh, con cháu lớn lên với bao bệnh tật ,giun sán trong người . Thế mới biết cái tâm đức của ông bà Tổ tiên để lại cho chúng ta lớn chừng nào. Ai là người đã khảo sát mạch nước, chọn địa điểm, thiết kế kiến trúc , đào, xây nên giếng ? Lịch sử giếng Hồ đến nay vẫn còn là một ẩn số.

 

Giếng Hồ, biểu tượng cho sinh hoạt cộng đồng một thời ở thôn quê, là bộ 3 “ CÂY ĐA – GIẾNG NƯỚC – SÂN ĐÌNH” đã trở thành một nét sinh hoạt văn hóa cộng đồng lâu đời thuần hậu, trong sáng, vô tư ,vui vẻ rất đáng yêu ở xóm Bàu, đã mất đi vĩnh viễn. Hệ thống giếng đồng Rộôc đã bị san lấp hết, chỉ còn lại giếng Hồ. Ngày nay, nhà ai cũng đào giếng riêng. Cho dù nước không ngon họ cũng dùng vì tiện lợi. Giếng Hồ đứng sừng sững một mình giữa đồng Rộôc lẻ bóng cô đơn, trơ gan cùng tuế nguyệt. Nhìn xa như phế tích của một pháo đài cổ, nhân chứng cho một thời đã qua. Cái thời nhờ có nó mà con người trong thôn xóm gắn bó với nhau, hòa đồng , tinh thần vui vẻ. Nay ai về nhà nấy, kiểu sống như chui vào vỏ ốc, tuy thực dụng và tiện lợi nhưng những mất mát đi các giá trị tinh thần nhân văn trong sáng, những nét đẹp có tự ngàn đời, thì không phải ai cũng nhìn thấy được.

Giếng Hồ kỷ niệm một thời đã mãi mãi lùi xa. Giếng Hồ, một thời xa vắng.
Tác giả bài viết: Nguyễn Thanh Lâm
Từ khóa:

Nguyễn Thanh Lâm

Đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Avata
Lưu Quang Vinh(làng caolaoha) - Đăng lúc: 04/07/2013 00:17
Lâm à, hàng ngày anh vào www.langleson.net thấy tình cảm của bà con LLS tật cao cả và vĩ đại biết bao khi nhận được hung tin này. Sự sẻ chia kịp thời đã phần nào làm dịu cơn đau đang từng giờ hành hạ gia đình anh Vũ. Ở Đà Nẵng em sẽ là cầu nố vận động bà con mình quyên góp nhé, có lẽ anh nói hơi thừa nhưng là tấm lòng của anh, mong em đồng thuận.

Thân mến
Lưu Quang Vinh
Avata
Thanh Lâm - Đăng lúc: 01/07/2013 19:38
Cảm ơn anh Quang Vinh rât nhiều. Thật là có duyên nợ với nhau nên anh em mình đã gặp lại nhau sau 35 năm xa cách. Hai trang mạng LLS.net và Cao lao hạ đã kêt nối tình cảm của 2 làng cũng là kết nối tình cảm những người con 2 quê. Không ngờ được gặp anh ở đây , đúng là quả đất tròn. Chúc anh và gia đình sức khỏe, hẹn ngày tái ngộ.
Avata
Lưu Quang Vinh - Đăng lúc: 29/06/2013 00:16
Lâu lắm rồi, có lẽ gần 35 năm tôi mới tìm được Thanh Lâm người bạn đã học cùng trường HVKTQS. Hồi đó số anh em Quảng Bình rất ít nên rất thân nhau. Cứ mỗi tuần vào tối thư 7 anh em chúng tôi lại gặp nhau để hàn huyên tâm sự. Hiện tại bây giờ chỉ động lại ký ức xưa chứ gặp nhau chắc phải rất lâu mới nhận ra nhau được. Thanh Lâm à, hai làng chúng mình thật giống nhau bởi vậy mằnhnhg trang tin về quê hương đều làm cho những người con xa quê luôn trân trọng nâng niu. Đặc biệt là ký ức tuổi thơ lại là gốc rẽ để cho ta tìm về. Được đọc Giếng Hồ, một thờ xa vắng của em anh rất cảm động, có lẽ từ nay anh sẽ ghé thăm Lệ Sơn nhiều nhiều. Chúc em và đại gia đình an lành sức khỏe vạn sự như ý. Xin cảm ơn BBT
Avata
Bạn đọc - Đăng lúc: 20/05/2013 21:27
yêu quê là bảo tồn những giá trị và nét đẹp ở quê, cám ơn TL

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     



 
  • Danh sách các quan lại, các nhà khoa bảng thời phong kiến và các nhà quản lý, tri thức tiêu biểu con em Làng Lệ Sơn  -   Gửi bởi: Lê Trọng Đại
    Lê sơn còn có 1 gia đình tiến sỹ sống ở TP HCM là anh trai của thầy giáo Lê Lac (bố của Thạc sỹ toán Lê Hiền GV trường THPT Chuyên Võ Nguyên Giáp) gồm 3 anh em đều là Tiến sỹ:
    1. Giáo sư - Tiến sỹ Lê Thanh Hải - Giám đốcTrung tâm Môi trường - ĐHQGTP Hồ Chí...
  • Chạp Họ - Một phong tục đẹp trong đời sống văn hóa ở làng Lệ Sơn  -   Gửi bởi: Nguyen Sy
    Năm đó, trời cũng se lạnh và lất phất mưa. Bọ tôi bảo anh em tôi và mấy anh em trong Chi họ tập trung tại nhà để đi thăm mộ. Tôi còn nhớ đi nhiều nơi lắm, Cửu phủ có mấy ngôi, Phục lùng mấy ngôi rồi về Đông Chăm, Lạ lả, đi đến đâu Người cũng giảng giải cho con cháu về...
  • Một số tư liệu để nghiên cứu về quá trình xuất hiện và thay đổi của các địa danh Lệ Sơn Thượng và Lệ Sơn Hạ qua tiến trình lịch sử (Phần 1)  -   Gửi bởi: Lê Trọng Đại
    Thứ tự các hình ảnh( ở bài trên) trên xuống ở các trang chữ Hán nôm có 2 trang 8a và 8b là lấy từ Ô châu cận lục rồi đó là chụp từ ô châu cận lục ở quyển 4 - bản đồ của Dương Văn An rồi bạn đọc nhìn kỹ ở góc bên phải hình 2 trên xuống sẽ thấy chữ Ô CHÂU CẬN LỤC. Đây...
  • Danh nhân khoa bảng làng Lệ Sơn, niềm tự hào của đất nước - quê hương  -   Gửi bởi: Lê Chung
    Chào quý vị, Bà ngoại tôi là người làng Lệ Sơn. Tôi dự định về thăm làng cùng mấy người bạn. Quý vị có thể hướng dẫn cách đi từ sân bay Đồng Hới hay Tp Đồng Hới về làng Lệ Sơn được không? Trân trọng cảm ơn.
  • Ký ức về Đình Làng Lệ Sơn  -   Gửi bởi: Nguyễn Xuân Phước
    Lương Duy Thắng hiện nay ở Đà Nẵng, chồng của Tuất ở lê lợi phải không? Đình làng sắp khánh thành rồi
  • Khu vườn Lệ Sơn, ngày hôm qua đâu rồi ?  -   Gửi bởi: Lê văn Toàn
    Vvừa rồi có dịp về quê thấy vậy buồn lắm chứ nhưng chẳng biết làm gì hơn. Đúng là khổ cho quê mình quá, rào nước mội bị đánh mất rồi, con cá con tôm, con dam nuôi con người lệ sơn lớn lên qua nhiều thế hệ nhưng giờ này ô nhiễm, cạn kiệt, con chắt chắt giờ có ai dám ăn...
  • Chùm thơ nhỏ của chị Trần Thị Thanh Liêm  -   Gửi bởi: Trần Thị Thanh Liêm
    Diễn đàn Thi hữu mời họa tác phẩm TỰ SỰ của tác giả Trần Thị Thanh Liêm
    TỰ SỰ
    Phấn bảng ngày đêm chẳng muốn rời
    Đem lòng mến trẻ trải ngàn nơi
    Khuyên bày bạn tốt ngời tâm đạo
    Dạy dỗ trò ngoan thắm nghĩa đời
    Rực rỡ gương nghề soi chẳng...
  • Chuyện kể về con chim ngói Sài Gòn  -   Gửi bởi: nguyen sy
    Câu chuyện nhỏ giản dị nhưng đầy lòng nhân ái.
  • Chiếc bình vôi  -   Gửi bởi: Khanh Trần
    Chiếc bình vôi và mệ ngoại là 2 di sản còn lại và trở thành cổ vậ có niên đại lớn nhất của gia đình cho đến thời điểm này.
    Câu cuối hay lắm!
    Chiếc bình vôi đã gắn chặt với mệ Danh cùng năm tháng. Mệ là biểu tượng đẹp nhất về tình yêu thương và lòng nhân ái...

Thống kê

  • Đang truy cập: 20
  • Khách viếng thăm: 18
  • Máy chủ tìm kiếm: 2
  • Hôm nay: 1614
  • Tháng hiện tại: 18584
  • Tổng lượt truy cập: 4070937

Liên kết làng quê Quảng Bình

Lệ Sơn 2 - www.langleson.com
Làng Cao Lao - www.caolaoha.com
Làng La Hà - www.langlaha.com
Quảng Bình Trẻ - www.quangbinhtre.com
Nhịp Cầu - www.nhipcau.de

Báo Quảng Bình - www.baoquangbinh.vn
Hân hạnh chào đón các bạn đến với trang tin www.langleson.net
Bản quyền thuộc về Làng Lệ Sơn. Trang thông tin này là tài sản của toàn thể con em làng Lệ Sơn, huyện Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Bình
Trang thông tin điện tử Làng Lệ Sơn hoạt động theo quy định của luật pháp Vịệt Nam dưới sự điều hành chung của Hội đồng tư vấn chuyên môn và kỹ thuật.
Trụ sở: Đặt tại trung tâm lưu trữ truyền số liệu VDC1 - Hà Nội - Việt Nam
Trang thông tin là tài sản chung của toàn thể con em làng Lệ Sơn, xã Văn Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình
Email gửi bài viết
baiviet@langleson.net

Điện thoại thư ký Ban biên tập: 0912261174