1
  • image
  • image
  • image
  • image
15:02 EST Thứ sáu, 03/12/2021

Một lần đi đốt than củi lèn ở Hung Tắt

Đăng lúc: Thứ ba - 14/08/2012 17:25 - Người đăng bài viết: bientap02
Bài viết về những kỷ niệm một thời chưa xa của tác giả Lương Duy Thắng, hiện sống tại thành phố Hồ Chí Minh
Nhận lời rủ rê của bọ mẹt Lộc (Lương Duy Lộc, Bác sĩ Thú y đang nghỉ hưu Đông lê, hơn tuổi tôi cả con giáp nhưng là vai em trong họ tộc) tôi đã 1 lần trèo lèn Hung Tắt để đốt than. Cực nhớ đời 2 chữ "tiều phu".

Khi trèo lên, trước mặt sừng sững cao vút 1 bức tường đá xám xịt, theo 1 lối mòn hẹp, ngoằn ngoèo len lỏi giữa 2 vách lèn  như 1 con mương cạn, có lẽ do nước mưa xâm thực lâu ngày tạo thành. Ngưới trèo lèn không khác mấy so với dân thám hiểm  leo núi, cũng phải oằn mình, khi thì chân phải làm trụ, chân trái bước lên, khi thì ngược lại, tay thì bấu víu vào bất cứ vật gì trước mặt. Mồm mũi thi nhau thở phì phò như bò kéo cày giữa buổi. Rồi cũng lên đến lưng chừng. Từ đây đã nhìn thấy xóm Hạ Trang. Quê tui nghèo thật nhưng quả là đứng trên lèn cao mà nhìn xuống thì tui dám chắc không nơi mô đẹp cho bằng. Dưới tầm mắt chúng tôi là sông Gianh xanh uốn quanh, ôm ấp làng quê tôi như vòng tay mẹ. Công việc đốt than bắt đầu.

 

Hình 1 - Lèn Hung Tắt ( Ảnh Lê Hải Minh)

- Tui mần chi thì enh mần rứa nha ? Bọ mẹt Lộc nói

Chúng tôi chặt cây giáng hương và tắt chuột (2 loại cây không chứa nước, khi tươi vẫn cháy). Cây đốn xuống được chặt thành từng khúc dài cở nửa cây mía. Tìm 1 chỗ trống không có đá lèn, tập kết củi rồi tiến hành đào hố. Việc đào 1 cái hố giữa lèn không dễ dàng, trong khi dụng cụ chỉ là đầu lưỡi của cây rựa. Cứ chọc chọt vài cái lại thò tay hốt đất cho về 1 phía để dành dùng vào việc lấp hố phủ lên than đỏ sau khi đốt. Sau đó xếp củi lên miệng hố, cứ 1 lớp ngang lại lớp dọc ,củi nhỏ xếp dưới, to xếp trên và  châm lửa vào mớ bùi nhùi rác rến lá khô. Ngọn lửa bén củi bùng lên nổ lép bép. Nhìn ngọn lửa đang cháy phừng phừng, bọ mẹt Lộc vui vẻ nói:

- Người ta  đốt than, trước khi châm lò phải thắp hương khấn vái. Anh em miềng nỏ khấn khứa chi mà lò cháy ròng ra phết.

- Ừ …hì . Tui lần đầu đi mần ri, mà cũng được. Chỗ than ni có được 2 lưng bội khôông ?

 
 Độ nửa giờ sau khi châm lửa, chúng tôi lấp đất phủ lên hố than đỏ và ngồi chờ cho than nguội. Thường việc này người đi đốt than củi rừng dùng nước hoặc bùn nhão để phủ lò còn chúng tôi giữa lèn đá đành phải lấp đất và ngồi chờ mất cả tiếng đồng hồ. Bây giờ là công đoạn cuối cùng: thu hoạch than, dùng sàng tre loại lổ lớn để loại bỏ gio và đất cho than vào 2 bội  cắt cỏ bo.

Chúng tôi xuống núi, so với lúc đi lên, đi xuống còn cực hơn nhiều. Trên vai là hai sọt than, một tay đỡ đòn gánh, một tay chống cây gậy để phòng bổ sấp. Phải dò dẫm từng bước,  lựa thế để hai sọt than khỏi va vào thành lèn, chỉ cần vô ý một chút thì rất nguy hiểm. Bậm môi bậm lợi lần mò từng bước một rồi chúng tôi cũng xuống đến một khoảng đất trống gần chân lèn. Mệt mỏi và bực mình vì quá cơ cực, tôi quẳng gánh than xuống rồi nói to cốt để bọ mẹt Lộc đi phía sau nghe được:

- Than than, củi củi nè, ôông đi đốt than cho vợ ôông đẻ, mắc xi rủ rê tui. Thôi tui về đây.

Nói dứt câu, tôi quày quả xăm xăm  2 tay không đi xuống.

- Gắng thí nữa đi anh, cho Bác (tức mạ tôi) có ít than hầm cau, sắp xuống đến nơi rồi. Bọ Lộc dổ dành tôi không được, thế rồi hắn ta bỏ gánh than của hắn xuống đất, nhấc gánh than của tôi lên vai đưa xuống tận chân lèn. Hắn nhìn tôi, làm mặt giận:

- Chừ eng muốn về trước thì về, không thì chờ tui. Nói rồi hắn quay lên chỗ để gánh than của hắn còn trên núi.

 

Hình 2 - Eo Hung Tắt ( Ảnh Lê Hải Minh)

Lát sau, bọ Lộc đặt gánh than xuống cạnh chỗ tôi đứng chờ, hắn nói trong hơi thở, không ra trách móc, buồn giận tôi, cũng không ra tự trách mình. Hắn lẩm bẩm đọc: "Chim khuyên xuống đất ăn trùn. Anh hùng lỡ vận lên rừng đốt than". Tôi bật cười và nói: "không phải lỡ vận mà lở dại, cũng không phải lên rừng mà lên lèn, còn cực bằng mấy lên lèn".

Hai " tiều phu" anh em tôi cất gánh than về làng khi trời đã chạng vạng.
Tác giả bài viết: Lương Duy Thắng
Từ khóa:

Lương Duy Thắng

Đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Avata
AOTA - Đăng lúc: 15/08/2012 00:40
Wao !!!cháu biết mà,cậu còn cả kho điển tích và đầy ắp kỹ niệm ở làng.Mấy "xuyện" ni mà ngồi nghe cậu kể thì hết streess ngay,giọng làng vẫn mồn một....Giống như ca cải lương thì phải giọng miền tây,kể "xuyện" làng Lệ phải nghe bằng giọng Lệ.
Avata
Duy Hải - Đăng lúc: 15/08/2012 00:38
Chú Thắng viết truyện hay quá. Chú cố gắng tranh thủ viết thêm vài bài về thời thơ ấu của chú, cũng như thế hệ cha anh nhé!.
Avata
Lưu Hải - Đăng lúc: 15/08/2012 00:26
Cảm ơn anh Thắng, kỷ niệm của anh rất hay nhưng xét về góc độ môi trường là anh đang đi phá rừng. Đùa với anh chút cho vui,kỷ niệm mà anh kể chưa bộc lộ hết khung cảnh rừng rú hồi đó, tui nhớ là cọp, khỉ trên đó nhiều lắm.

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     



 
  • Lệ Sơn - Làng theo đạo học  -   Gửi bởi: Lương Xuân Trường
    Mình tình cờ đọc lại bài viết của mình ở đây. (bài vết cũng tám năm trước rồi) đọc bình luận của bạn Lâm Phương, chuyện bạn đánh giá thế nào là quyền của bạn. Chỉ có điều một thông tin bạn đưa ra không chính xác: Mình (Lương Xuân Trường) và bạn dồng nghiệp Phan Phương...
  • Lời giới thiệu công trình Địa chí Làng Lệ Sơn  -   Gửi bởi: Lê Quang Đạt
    Đề nghị Ban Biên tập in thành sách rồi gửi tặng cho mỗi người con, cháu làng Lệ Sơn hiện nay mỗi người một cuốn để nghiên cứu, học tập. Người đề nghị: Lê Quang Đạt, phường Tân Đồng, thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước. Số phone: 0913963799
    Số phone: 0913963799
  • Thêm một tư liệu Hán nôm về địa danh Lệ Sơn  -   Gửi bởi: Lê Trọng Đại
    Cháu xem lại thông tin đoạn nói về chiến tranh Trịnh - Nguyễn 1774 - 1776 là chưa chính xác dễ gây nhầm lẫn với thông tin Chiến tranh Trịnh - Nguyễn (1627 - 1672) ở thế kỷ XVII. Thời gian được nói đến trong bài viết là sau khi tướng họ Trịnh - Hoàng Ngũ Phúcvượt sông...
  • Bài thơ cuối cùng của nhà giáo Lê Ngọc Mân  -   Gửi bởi: Lê Quang Đạt, số phone: 0913963799
    Hồi trước đi học chung cấp 3 ở huyện Quảng Trạch cùng bạn Hạnh, bạn Hào ở Ba Đồn. Hay xuống thăm thầy Mân chuyện trò ngâm thơ
  • Chặt củi lèn, một kỷ niệm khó quên  -   Gửi bởi: Lê Quang Đạt
    Nhớ lại hồi xưa đi chăn bò cùng các bạn ở Hung Tắt, Hung Cày. Nay đâu còn cảnh đó nữa?
  • Một gia đình cần sự giúp đỡ  -   Gửi bởi: Nguyen Van Thanh
    Rất buồn vì Thay mặt Hội đồng hương Văn hoá tại Nha Trang trích gửi tiền ủng hộ mà không có danh sách...Việc đã qua...Thôi nhé!
  • Gửi con gái Mẹ  -   Gửi bởi: Hung Lan
    Mệ Phương còn khỏe không chi Hồng ?
    Bài thơ hay đáo để, đọc mà nước mắt chảy dài.
  • Lê Đình Khôi; Quê hương là nơi con nước "chở che con đi..."  -   Gửi bởi: Lê Trọng Đại
    Bài viết rất là một lời tri ân với cụ Lê Đình Khôi người đã có những hành động đẹp đóng góp cho cộng đồng cư dân Lệ Sơn ở Hà nội và quê hương và cũng phần nào nói lên được cái tâm của một người con Lệ Sơn đáng kính đối với quê hương. Cảm ơn chú Vệ và Ban biên tập báo...
  • Thông báo về việc mời tham gia Ban điều hành, Ban quản trị trang tin  -   Gửi bởi: Luong Van Duc
    Gửi bài viết web làng Lệ Sơn
    Kính thưa ban biên tập website làng Lệ Sơn,

    Tôi xin tự giới thiệu là con cháu Làng Lệ Sơn.

    Vừa qua, đọc báo Dân Trí, được biết thông tin về anh Cao Quang Cảnh, người con làng Lệ Sơn, hiện bị bệnh u não. Thấy rất...

Thống kê

  • Đang truy cập: 10
  • Hôm nay: 2357
  • Tháng hiện tại: 13184
  • Tổng lượt truy cập: 6315744

Liên kết làng quê Quảng Bình

Lệ Sơn 2 - www.langleson.com
Làng Cao Lao - www.caolaoha.com
Làng La Hà - www.langlaha.com
Quảng Bình Trẻ - www.quangbinhtre.com
Nhịp Cầu - www.nhipcau.de

Báo Quảng Bình - www.baoquangbinh.vn
Hân hạnh chào đón các bạn đến với trang tin www.langleson.net
Bản quyền thuộc về Làng Lệ Sơn. Trang thông tin này là tài sản của toàn thể con em làng Lệ Sơn, huyện Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Bình
Trang thông tin điện tử Làng Lệ Sơn hoạt động theo quy định của luật pháp Vịệt Nam dưới sự điều hành chung của Hội đồng tư vấn chuyên môn và kỹ thuật.
Trụ sở: Đặt tại trung tâm lưu trữ truyền số liệu VDC1 - Hà Nội - Việt Nam
Trang thông tin là tài sản chung của toàn thể con em làng Lệ Sơn, xã Văn Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình
Email gửi bài viết
baiviet@langleson.net