1
  • image
  • image
  • image
  • image
12:13 EDT Thứ ba, 24/04/2018

Miếu thờ người khai trí làng Lệ Sơn

Đăng lúc: Thứ ba - 27/11/2012 00:07 - Người đăng bài viết: bientap02
Làng Lệ Sơn (Văn Hoá, Tuyên Hoá) nằm về phía hữu ngạn sông Gianh, là vùng đất có nhiều núi đá vôi, có nhiều hang động nổi tiếng như hang động Chân Linh "gió thổi như đàn, âm vang như sáo, hoa cười đón khách, chim hót chào người". Làng Lệ Sơn một trong bát danh hương của tỉnh có truyền thống hiếu học mang tính tiêu biểu của Quảng Bình nói chung và của Tuyên Hoá nói riêng.

Làng Lệ Sơn có tới tám miếu thờ tổ từ rất xưa còn để lại. Ngoài ra, còn có nhiều chùa, đình thánh, miếu cổ thờ các vị chức sắc của làng. Đặc biệt, trong các di tích cổ của làng thì miếu thờ Hiệp biện Đại học sĩ, Thái học đường Trần Cảnh Huống được thiết kế theo kiểu kiến trúc Ngủ lâu. Trong đó, miếu hậu là nơi trang nghiêm thờ Hiệp biện Đại học sĩ, Thái học đường Trần Cảnh Huống, người khai trí của làng. Hiệp biện Đại học sĩ, Thái học đường Trần Cảnh Huống sinh vào khoảng thế kỷ XV, trong một gia đình gia tướng tại huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc.


Theo gia phả lưu tại họ Trần ở xã Văn Hoá, ông nội cố Trần Cảnh Huống là một danh tướng thời Lê, đó là tướng Trần Nguyên Hãn. Với tư chất thông minh, học rộng Hiệp biện Đại học sĩ, Thái Học Đường Trần Cảnh Huống khi tuổi cao về dưỡng lão tại Trại Côi, Tiên Lang xứ (nay là xã Quảng Liên, Quảng Trạch), nơi cha ông là Trần Cảnh Nông được vua Lê giao quyền vào trấn giữ ở Hoành Sơn với chức vụ "Hoàng Chưởng Tào Quan, Vận Trấn Hoành Sơn, Thượng Tự Ai Lao, Hạ Chí Linh Giang, Cập Phòng Tuần Nam Kỳ Chư Hà Hải". Cụ đã cùng con cháu chọn vùng đất Trại Côi để lập nghiệp và gắn bó với vùng đất này.

Cụ Lê Văn Hành, làng Lệ Sơn biết cụ Trần Cảnh Huống là người học rộng, cụ đã thân hành sang Trại Côi mời cụ Trần Cảnh Huống về mở trường,  lớp dạy học cho con cháu trong làng. Hai con người tâm đầu ý hợp đã làm rạng danh  làng Lệ Sơn ngày nay.

Non nước Lệ Sơn, một trong

Non nước Lệ Sơn - một trong "Bát danh hương" của Quảng Bình

Cụ Trần Cảnh Huống là người khai trí mở tài, đặt nền móng cho nền học vấn của quê hương làng Lệ Sơn. Cả cuộc đời cụ đã dồn tâm trí cho việc dạy chữ, dạy người. Không những dạy cho con cháu trong hoàng tộc mà còn dạy cho con em nông dân lao động, một việc làm rất có ý nghĩa đối với xã hội lúc bấy giờ. Ghi nhớ công ơn của cụ, sau khi cụ qua đời, con cháu dòng họ Trần và dân làng Lệ Sơn đã lập đền thờ để ngưỡng vọng và đời đời khắc nhớ công ơn của vị Hiệp biện Đại học sĩ.
 

Cụ Trần Cảnh Huống sinh được hai người con, Trần Cảnh Hựu và Trần Cảnh Khai. Trần Cảnh Hựu (Trần Đại Lang) cũng với bản lĩnh và tài năng của mình, đã dốc toàn tâm toàn lực để gây dựng và bảo vệ, phù trợ giúp đỡ nhân dân, khai phá mở rộng diện tích vùng đất mới. Chỉ trong vòng không đầy một thập kỷ, một vùng đất rộng hơn 800 mẫu được khai phá, đáp ứng nhu cầu sản xuất của dân làng. Khi ông mất, con cháu trong dòng tộc và dân làng ngưỡng mộ và tôn thờ. Đặc biệt, ông là người có công khai phá mở rộng diện tích vào buổi đầu nên đến đời vua Duy Tân năm 1913 và vua Khải Định năm 1924 đã ban sắc phong cho ông.
 

Sắc phong của Vua Duy Tân: "Tại làng cả Lệ Sơn thuộc huyện Tuyên Chánh, tỉnh Quảng Bình, có ông Trần Đại Lang là người có công đứng lên kêu gọi những người bạn trong chòm xóm cùng khai phá ruộng nương. Xét thấy từ trước tới giờ làng đã thờ phụng nhưng chưa có ban phong. Cho nên, nay hãy chịu ơn lớn lao của nhà vua. Theo đạo luật quy định, nhằm tôn vinh vị thần ưu tú tốt lành ấy, trẫm bước đầu phong cho người làm" "Dực Bảo Trung Hưng Linh Phú Chi Thần", và chuẩn y việc thờ phụng như cũ để ngài giúp đỡ, bảo vệ nhân dân của trẫm.  Kính vậy thay. Ngày 8 tháng 10 năm 1913, Duy Tân năm thứ 7”.
 

Năm 1924, vua Khải Định sắc phong như sau: "Từ trước làng cả Lệ Sơn thuộc phủ Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình đã thờ phụng vị thần khai canh lập ấp là Trần Đại Lang. Nguyên ngài đã được phong tặng làm “Linh Phù Dực Bảo Trung Hưng Tôn Thần" để bảo hộ cho nước, che chở cho dân. Lâu nay người đã tỏ rõ công lao hiển hách nên đáng được ban cấp sắc phong để tiếp tục việc thờ phụng. Cho nên, nay nhân dịp mừng tuổi tứ tuần (40 tuổi) của mình, trẫm ban chiếu phong tặng ngài lên bậc "Đoan Túc Tôn Thần" được phụng thờ theo thứ tự hàng đầu trong văn thư của nhà nước. Kính vậy thay. Ngày 25 tháng 7 năm 1924, Khải Định năm thứ 9”.
 

Hiện nay, sắc phong này được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh và đã được Sở VH-TT và DL cấp giấy chứng nhận là bảo vật quốc gia.
 

Lệ Sơn xứng đáng là một trong những làng có truyền thống hiếu học từ xưa tới nay, con cháu các thế hệ của họ Trần cũng như các dòng họ khác của làng Lệ Sơn ngưỡng mộ và tôn thờ, người đã khai bút mở trường cách đây hơn 540 năm về trước, đó là Hiệp biện Đại học sĩ, Thái học đường Trần Cảnh Huống. Ngày nay, con cháu của làng nói chung, con cháu họ Trần nói riêng tiếp tục truyền thống đó. Xã Văn Hoá đã trở thành địa phương tiêu biểu trong phát triển kinh tế- xã hội và đặc biệt là phát triển nền giáo dục có chiều sâu và lan toả, có ảnh hưởng đối với các xã xung quanh.  
 

Miếu thờ Hiệp biện Đại học sĩ, Thái học đường Trần Cảnh Huống có giá trị trong việc nghiên cứu lịch sử thành lập làng xã, thiết lập chế độ quản lý nhà nước, ruộng đất, việc học, khoa cử ở Quảng Bình nói riêng, sự mở mang khai phá vùng đất sông Gianh khu vực miền Trung vào những năm giữa thế kỷ XV của nước Đại Việt; đồng thời, còn có giá trị trong việc nghiên cứu lịch sử dân tộc, lịch sử các dòng họ, sự di cư của người Việt vào vùng đất Quảng Bình.
 

Miếu thờ Hiệp biện Đại học sĩ, Thái học đường Trần Cảnh Huống có giá trị trong việc nghiên cứu lịch sử nền giáo dục trong thời đại phong kiến, giải thích một cách chính xác sự hình thành làng văn hoá cổ mà tiêu biểu là làng Lệ Sơn, một trong bát danh hương của Quảng Bình. Miếu thờ và các sự kiện lịch sử tiêu biểu liên quan cũng như các lễ tế tại miếu còn duy trì cho đến ngày nay là di sản văn hoá phi vật thể quý giá, là bản sắc văn hoá sâu đậm của một làng vă hoá lâu đời, có giá trị, cần gìn giữ, phát huy, góp phần làm phong phú thêm bản sắc văn hoá Quảng Bình
Tác giả bài viết: Tạ Tiến Hùng
Từ khóa:

Tạ Tiến Hùng

Đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     



 
  • Danh sách các quan lại, các nhà khoa bảng thời phong kiến và các nhà quản lý, tri thức tiêu biểu con em Làng Lệ Sơn  -   Gửi bởi: Lê Trọng Đại
    Lê sơn còn có 1 gia đình tiến sỹ sống ở TP HCM là anh trai của thầy giáo Lê Lac (bố của Thạc sỹ toán Lê Hiền GV trường THPT Chuyên Võ Nguyên Giáp) gồm 3 anh em đều là Tiến sỹ:
    1. Giáo sư - Tiến sỹ Lê Thanh Hải - Giám đốcTrung tâm Môi trường - ĐHQGTP Hồ Chí...
  • Chạp Họ - Một phong tục đẹp trong đời sống văn hóa ở làng Lệ Sơn  -   Gửi bởi: Nguyen Sy
    Năm đó, trời cũng se lạnh và lất phất mưa. Bọ tôi bảo anh em tôi và mấy anh em trong Chi họ tập trung tại nhà để đi thăm mộ. Tôi còn nhớ đi nhiều nơi lắm, Cửu phủ có mấy ngôi, Phục lùng mấy ngôi rồi về Đông Chăm, Lạ lả, đi đến đâu Người cũng giảng giải cho con cháu về...
  • Một số tư liệu để nghiên cứu về quá trình xuất hiện và thay đổi của các địa danh Lệ Sơn Thượng và Lệ Sơn Hạ qua tiến trình lịch sử (Phần 1)  -   Gửi bởi: Lê Trọng Đại
    Thứ tự các hình ảnh( ở bài trên) trên xuống ở các trang chữ Hán nôm có 2 trang 8a và 8b là lấy từ Ô châu cận lục rồi đó là chụp từ ô châu cận lục ở quyển 4 - bản đồ của Dương Văn An rồi bạn đọc nhìn kỹ ở góc bên phải hình 2 trên xuống sẽ thấy chữ Ô CHÂU CẬN LỤC. Đây...
  • Danh nhân khoa bảng làng Lệ Sơn, niềm tự hào của đất nước - quê hương  -   Gửi bởi: Lê Chung
    Chào quý vị, Bà ngoại tôi là người làng Lệ Sơn. Tôi dự định về thăm làng cùng mấy người bạn. Quý vị có thể hướng dẫn cách đi từ sân bay Đồng Hới hay Tp Đồng Hới về làng Lệ Sơn được không? Trân trọng cảm ơn.
  • Ký ức về Đình Làng Lệ Sơn  -   Gửi bởi: Nguyễn Xuân Phước
    Lương Duy Thắng hiện nay ở Đà Nẵng, chồng của Tuất ở lê lợi phải không? Đình làng sắp khánh thành rồi
  • Khu vườn Lệ Sơn, ngày hôm qua đâu rồi ?  -   Gửi bởi: Lê văn Toàn
    Vvừa rồi có dịp về quê thấy vậy buồn lắm chứ nhưng chẳng biết làm gì hơn. Đúng là khổ cho quê mình quá, rào nước mội bị đánh mất rồi, con cá con tôm, con dam nuôi con người lệ sơn lớn lên qua nhiều thế hệ nhưng giờ này ô nhiễm, cạn kiệt, con chắt chắt giờ có ai dám ăn...
  • Chùm thơ nhỏ của chị Trần Thị Thanh Liêm  -   Gửi bởi: Trần Thị Thanh Liêm
    Diễn đàn Thi hữu mời họa tác phẩm TỰ SỰ của tác giả Trần Thị Thanh Liêm
    TỰ SỰ
    Phấn bảng ngày đêm chẳng muốn rời
    Đem lòng mến trẻ trải ngàn nơi
    Khuyên bày bạn tốt ngời tâm đạo
    Dạy dỗ trò ngoan thắm nghĩa đời
    Rực rỡ gương nghề soi chẳng...
  • Chuyện kể về con chim ngói Sài Gòn  -   Gửi bởi: nguyen sy
    Câu chuyện nhỏ giản dị nhưng đầy lòng nhân ái.
  • Chiếc bình vôi  -   Gửi bởi: Khanh Trần
    Chiếc bình vôi và mệ ngoại là 2 di sản còn lại và trở thành cổ vậ có niên đại lớn nhất của gia đình cho đến thời điểm này.
    Câu cuối hay lắm!
    Chiếc bình vôi đã gắn chặt với mệ Danh cùng năm tháng. Mệ là biểu tượng đẹp nhất về tình yêu thương và lòng nhân ái...

Thống kê

  • Đang truy cập: 18
  • Khách viếng thăm: 17
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 1579
  • Tháng hiện tại: 18549
  • Tổng lượt truy cập: 4070902

Liên kết làng quê Quảng Bình

Lệ Sơn 2 - www.langleson.com
Làng Cao Lao - www.caolaoha.com
Làng La Hà - www.langlaha.com
Quảng Bình Trẻ - www.quangbinhtre.com
Nhịp Cầu - www.nhipcau.de

Báo Quảng Bình - www.baoquangbinh.vn
Hân hạnh chào đón các bạn đến với trang tin www.langleson.net
Bản quyền thuộc về Làng Lệ Sơn. Trang thông tin này là tài sản của toàn thể con em làng Lệ Sơn, huyện Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Bình
Trang thông tin điện tử Làng Lệ Sơn hoạt động theo quy định của luật pháp Vịệt Nam dưới sự điều hành chung của Hội đồng tư vấn chuyên môn và kỹ thuật.
Trụ sở: Đặt tại trung tâm lưu trữ truyền số liệu VDC1 - Hà Nội - Việt Nam
Trang thông tin là tài sản chung của toàn thể con em làng Lệ Sơn, xã Văn Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình
Email gửi bài viết
baiviet@langleson.net

Điện thoại thư ký Ban biên tập: 0912261174