1
  • image
  • image
  • image
  • image
20:19 ICT Thứ năm, 09/12/2021

Một nét đặc trưng trong ngôn từ Lệ Sơn

Đăng lúc: Thứ năm - 01/12/2011 03:36 - Người đăng bài viết: ldhieu
Lương Thái Vinh Người Lệ Sơn, làm việc tại Ninh Thuận

Vượt ra khỏi địa phận “khúc ruột miền Trung”, các từ ngữ “Chi” - “mô” - “răng” - “rứa” lâu nay đã được coi là ngôn ngữ đặc trưng để phân biệt dân Miền Trung so với hai đầu của đất nước là Miền Bắc và Miền Nam. Tương tự như vậy, “Bọ” là từ ngữ quen thuộc đối với bà con Quảng Bình khi xa xứ; bạn bè khác tỉnh gọi dân Quảng Bình là dân “Quảng Bọ”. (Kể ra được người ở những tỉnh khác biết đến mình như vậy thì nghe cũng thấy hay hay và pha chút tự hào thiệt) Đối với mỗi vùng miền đều có ngôn ngữ riêng (phương ngữ) thì cũng là điều bình thường và nét đặc trưng đó được giới hạn trong một không gian nhất định nào đó, ví như: - “Chi” - “mô” - “răng” - “rứa” là đặc trưng của toàn Miền Trung. - “Bọ” là đặc trưng của cả tỉnh Quảng Bình (và có rất nhiều từ ngữ khác nữa). 



Tuy nhiên, đối với người dân Lệ Sơn mình, bên cạnh những ngôn từ hòa chung cùng ngôn ngữ của Quảng Bình và nhiều địa phương khác trong vùng thì cũng đã có nhiều ngôn từ chỉ được hình thành và được sử dụng trong giới hạn không gian của xã Văn Hóa, mà chỉ có người dân Lệ Sơn mới có; trong khi địa phương lân cận (dù rất gần như các xã Châu Hóa, Tiến Hóa, Cảnh Hóa hay Quảng Tiên) cũng không hề tồn tại, sử dụng những ngôn từ này. Tôi muốn đề cập đến âm “X” trong đời sống ngôn ngữ của người Lệ Sơn. Âm “X” được sử dụng khá nhiều để thay thế một số từ ngữ mà từ thông dụng (phổ thông) trong cả nước, hay những từ mà các địa phương xung quanh thường dùng. Ví dụ: Cây chuối (theo phổ thông và các địa phương xung quanh vẫn dùng) nhưng người Lệ Sơn lại nói là cây xuối hay có từ đặc trưng mà một số tỉnh Miền Trung và các địa phương xung quanh vẫn dùng, đó là Choa (chỉ số nhiều - ngôi thứ nhất: chúng tôi, chúng tao) trong khi Lệ Sơn ta nói Xoa Ngoài ra còn có thể kể đến hàng loạt các từ ngữ khác như: Chua (xua); Chịu (xịu); chi rứa (xi rứa); sợi chỉ (phát âm thành chạc chỉn - xỉn); trái chín (xín); chuột (xuột); chim (xim); chưa (xưa)... Kể ra thì rất nhiều, quý vị cùng suy nghĩ xem nhé. Chính xuất phát từ đó mà có lẽ trên nước Việt Nam ta người Lệ Sơn là “độc nhất vô nhị” có câu “CON XUỘT CHẠY TRÊN XÀ, RỒI RA BỤI XUỐI”. Có lẽ sự khác biệt đó chứng tỏ người dân Lệ Sơn đã tạo ra một nét riêng khá đặc sắc trong ngôn ngữ của riêng mình; đồng thời, cũng đã tạo nên thêm một nét riêng, một nét độc đáo, đặc trưng trong văn hóa, con người Lệ Sơn. 

1 
 

 Trong bài viết tôi không có ý tìm hiểu hay trao đổi chuyên sâu về ngôn ngữ Lệ Sơn mà chỉ muốn nêu ra “một nét đặt trưng trong ngôn ngữ” của người dân Lệ Sơn mình để trao đổi với đồng hương gần xa về văn hóa của đất mẹ, mong rằng góp phần kết nối người dân Lệ Sơn trở nên gần gũi nhau hơn. Có gì “lạm bàn”, mong quý vị tiền bối, các vị cao nhân lượng thứ. Lương Thái Vinh Người Lệ Sơn, làm việc tại Ninh Thuận Vượt ra khỏi địa phận “khúc ruột miền Trung”, các từ ngữ “Chi” - “mô” - “răng” - “rứa” lâu nay đã được coi là ngôn ngữ đặc trưng để phân biệt dân Miền Trung so với hai đầu của đất nước là Miền Bắc và Miền Nam. Tương tự như vậy, “Bọ” là từ ngữ quen thuộc đối với bà con Quảng Bình khi xa xứ; bạn bè khác tỉnh gọi dân Quảng Bình là dân “Quảng Bọ”. (Kể ra được người ở những tỉnh khác biết đến mình như vậy thì nghe cũng thấy hay hay và pha chút tự hào thiệt) Đối với mỗi vùng miền đều có ngôn ngữ riêng (phương ngữ) thì cũng là điều bình thường và nét đặc trưng đó được giới hạn trong một không gian nhất định nào đó, ví như: - “Chi” - “mô” - “răng” - “rứa” là đặc trưng của toàn Miền Trung. - “Bọ” là đặc trưng của cả tỉnh Quảng Bình (và có rất nhiều từ ngữ khác nữa).

Tác giả bài viết: Lương Thái Vinh
Từ khóa:

Lương Thái Vinh

Đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     



 
  • Lệ Sơn - Làng theo đạo học  -   Gửi bởi: Lương Xuân Trường
    Mình tình cờ đọc lại bài viết của mình ở đây. (bài vết cũng tám năm trước rồi) đọc bình luận của bạn Lâm Phương, chuyện bạn đánh giá thế nào là quyền của bạn. Chỉ có điều một thông tin bạn đưa ra không chính xác: Mình (Lương Xuân Trường) và bạn dồng nghiệp Phan Phương...
  • Lời giới thiệu công trình Địa chí Làng Lệ Sơn  -   Gửi bởi: Lê Quang Đạt
    Đề nghị Ban Biên tập in thành sách rồi gửi tặng cho mỗi người con, cháu làng Lệ Sơn hiện nay mỗi người một cuốn để nghiên cứu, học tập. Người đề nghị: Lê Quang Đạt, phường Tân Đồng, thành phố Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước. Số phone: 0913963799
    Số phone: 0913963799
  • Thêm một tư liệu Hán nôm về địa danh Lệ Sơn  -   Gửi bởi: Lê Trọng Đại
    Cháu xem lại thông tin đoạn nói về chiến tranh Trịnh - Nguyễn 1774 - 1776 là chưa chính xác dễ gây nhầm lẫn với thông tin Chiến tranh Trịnh - Nguyễn (1627 - 1672) ở thế kỷ XVII. Thời gian được nói đến trong bài viết là sau khi tướng họ Trịnh - Hoàng Ngũ Phúcvượt sông...
  • Bài thơ cuối cùng của nhà giáo Lê Ngọc Mân  -   Gửi bởi: Lê Quang Đạt, số phone: 0913963799
    Hồi trước đi học chung cấp 3 ở huyện Quảng Trạch cùng bạn Hạnh, bạn Hào ở Ba Đồn. Hay xuống thăm thầy Mân chuyện trò ngâm thơ
  • Chặt củi lèn, một kỷ niệm khó quên  -   Gửi bởi: Lê Quang Đạt
    Nhớ lại hồi xưa đi chăn bò cùng các bạn ở Hung Tắt, Hung Cày. Nay đâu còn cảnh đó nữa?
  • Một gia đình cần sự giúp đỡ  -   Gửi bởi: Nguyen Van Thanh
    Rất buồn vì Thay mặt Hội đồng hương Văn hoá tại Nha Trang trích gửi tiền ủng hộ mà không có danh sách...Việc đã qua...Thôi nhé!
  • Gửi con gái Mẹ  -   Gửi bởi: Hung Lan
    Mệ Phương còn khỏe không chi Hồng ?
    Bài thơ hay đáo để, đọc mà nước mắt chảy dài.
  • Lê Đình Khôi; Quê hương là nơi con nước "chở che con đi..."  -   Gửi bởi: Lê Trọng Đại
    Bài viết rất là một lời tri ân với cụ Lê Đình Khôi người đã có những hành động đẹp đóng góp cho cộng đồng cư dân Lệ Sơn ở Hà nội và quê hương và cũng phần nào nói lên được cái tâm của một người con Lệ Sơn đáng kính đối với quê hương. Cảm ơn chú Vệ và Ban biên tập báo...
  • Thông báo về việc mời tham gia Ban điều hành, Ban quản trị trang tin  -   Gửi bởi: Luong Van Duc
    Gửi bài viết web làng Lệ Sơn
    Kính thưa ban biên tập website làng Lệ Sơn,

    Tôi xin tự giới thiệu là con cháu Làng Lệ Sơn.

    Vừa qua, đọc báo Dân Trí, được biết thông tin về anh Cao Quang Cảnh, người con làng Lệ Sơn, hiện bị bệnh u não. Thấy rất...

Thống kê

  • Đang truy cập: 11
  • Hôm nay: 1499
  • Tháng hiện tại: 23923
  • Tổng lượt truy cập: 6326483

Liên kết làng quê Quảng Bình

Lệ Sơn 2 - www.langleson.com
Làng Cao Lao - www.caolaoha.com
Làng La Hà - www.langlaha.com
Quảng Bình Trẻ - www.quangbinhtre.com
Nhịp Cầu - www.nhipcau.de

Báo Quảng Bình - www.baoquangbinh.vn
Hân hạnh chào đón các bạn đến với trang tin www.langleson.net
Bản quyền thuộc về Làng Lệ Sơn. Trang thông tin này là tài sản của toàn thể con em làng Lệ Sơn, huyện Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Bình
Trang thông tin điện tử Làng Lệ Sơn hoạt động theo quy định của luật pháp Vịệt Nam dưới sự điều hành chung của Hội đồng tư vấn chuyên môn và kỹ thuật.
Trụ sở: Đặt tại trung tâm lưu trữ truyền số liệu VDC1 - Hà Nội - Việt Nam
Trang thông tin là tài sản chung của toàn thể con em làng Lệ Sơn, xã Văn Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình
Email gửi bài viết
baiviet@langleson.net